Veelgestelde vragen

FAQ – OPVOERING

Wat wordt beschermd - Wanneer opvoeringsrechten betalen?

Voor het merendeel van de door onze firma uitgegeven en vertegenwoordigde werken, moet voorafgaandelijk de toelating tot opvoering gevraagd worden als u het werk wenst op te voeren.

Per publieke voorstelling vragen wij tevens een vergoeding voor het gebruik van het werk.

Gebruik van toneelwerk zonder voorafgaande toelating zal aanleiding geven tot verhoging van het basistarief met 100%, onverminderd het recht van Toneelfonds J. Janssens bvba een hogere schadevergoeding te eisen bij bewijs van hogere schade.

De werken zijn beschermd tot zeventig jaar na het overlijden van de auteur.  

Als er meerdere auteurs zijn, wordt dit tot zeventig jaar na het overlijden van de langstlevende auteur.

Opgelet bij vertaalde werken: is een auteur meer dan 70 jaar overleden, maar de vertaler (en/of bewerker) nog niet, dan is de vertaling nog beschermd en zijn opvoeringsrechten aan de vertaler (en/of bewerker) verschuldigd.

Denk erom dat de opvoeringsrechten een vergoeding voor het werk van de auteur zijn.  De auteur heeft recht op deze vergoeding telkens zijn werk wordt gereproduceerd en opgevoerd.

 

Wat wordt bedoeld met 'publieke voorstelling'?

Hiermee wordt bedoeld elke voorstelling die voor een publiek gespeeld (of verteld) wordt.

Ook in geval van:

• try-out

• publieke voorstellingen waarbij geen entreegeld gevraagd wordt

• publieke voorstellingen voor een goed doel (de auteurs bepalen liever zelf welke liefdadigheidsprojecten ze eventueel steunen)

• voorstellingen in scholen, restaurants, bedrijven enzovoort.

Dus als er publiek aanwezig is, moet er vooraf toelating gevraagd worden en moeten er opvoeringsrechten betaald worden. 

Dit geldt voor alle werken die beschermd zijn door de Auteurswet en zowel voor het gehele werk als voor delen ervan.

 

Wanneer zijn er geen opvoeringsrechten te betalen?

Voor werken die tot het zgn. ‘publiek domein’ behoren, t.t.z. waarvan alle auteurs, (en eventueel bewerkers, vertalers…) zeventig jaar overleden zijn.

Als de opvoering in privésfeer of in familiale kring gegeven wordt en er geen entreegeld wordt gevraagd. 

 

Kan ik mijn aanvraag telefonisch doorgeven?

Nee, dit is niet mogelijk.  Alles in verband met opvoeringsrechten moet schriftelijk gebeuren. Wij geven geen mondelinge toelating tot opvoering.

 

Onze school speelt toneel. Wat met de opvoeringsrechten?

Volgens de auteurswet zijn er geen auteursrechten verschuldigd wanneer de uitvoering kosteloos gebeurt in het strikte privékader van de schoolactiviteiten.  Dit betekent dat aan volgende drie voorwaarden gelijktijdig moet worden voldaan:

  • Er geen inkomgeld gevraagd wordt aan de toeschouwers
  • Het publiek enkel bestaat uit de leerlingen en het personeel van de school (dus niet uit ouders,  familie en kennissen!)
  • De opvoering kadert in een schoolactiviteit : dit betekent dat de activiteit uitdrukkelijk opgenomen is in het onderwijsprogramma/leerplan en voornamelijk gericht op het behalen van de eindtermen/leerdoelen en competenties (b.v. publieke examens met het oog op het behalen van een diploma)

Voor alle andere opvoeringen is de school wél opvoeringsrechten verschuldigd.

Opgelet:  de aan Toneelfonds verschuldigde opvoeringsrechten vallen NIET onder de zgn. “globale jaarovereenkomst” die sommige scholen met Sabam hebben afgesloten. 

 

Wij spelen toneel op een familiefeest. Wat met de opvoeringsrechten?

Indien de opvoering gebeurt in strikte privésfeer of in de kleine familiekring, zijn geen opvoeringsrechten verschuldigd.  Dit geldt ook voor opvoeringen in instellingen waar de betrokkenen een hechte sociale band hebben (b.v. rusthuis, jeugd- en gehandicapteninstellingen).  Gelieve ons even te informeren indien deze situatie zich voordoet, om alle misverstanden te vermijden.

 

Is de generale repetitie vrijgesteld van opvoeringsrecht?

Ja. Let wel: er mogen dan enkel leden van de eigen vereniging de voorstelling bijwonen. Zo niet wordt de generale repetitie als een openbare voorstelling beschouwd en dienen er dus gewoon opvoeringsrechten te worden betaald.

 

Wanneer behoort een werk tot het ‘publieke domein’?

Een werk behoort tot het publieke domein wanneer de  auteur meer dan 70 jaar overleden is.  Dit betekent dat er vanaf dan geen opvoeringsrechten meer verschuldigd zijn voor het oorspronkelijke werk.  Voor eventuele latere bewerkingen/vertalingen kunnen dan nog wel opvoeringsrechten verschuldigd zijn. 

Bijvoorbeeld :   voor de opvoering van de oorspronkelijke tekst van een werk van W. Shakespeare moet men geen rechten meer betalen.  Indien men van dit werk een hedendaagse Nederlandstalige bewerking gebruikt, dan zal men nog opvoeringsrechten moeten betalen aan de vertaler/bewerker of diens rechthebbende of beheersvennootschap. 

 

Ik wil een werk opvoeren maar vindt de titel niet in uw catalogus/databank

Wij hebben duizenden titels in ons fonds, maar niet alle titels zijn opgenomen in de huidige catalogus.

Bel 03 366 44 00 of e-mail (rechten@toneelfonds.be) ons met uw vraag en we zoeken het graag voor u uit.

 

Mag ik de titel van het stuk wijzigen?

Nee. Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur/vertaler/agent mogen titels niet gewijzigd worden. 

Als u hiervoor toch toelating verkrijgt moet u op alle aankondigingen,  affiches, programmaboekjes (in een kleiner lettertype en eventueel tussen haakjes) de oorspronkelijke titel vermelden. De vermelding : naar het toneelstuk ‘titel’ van ‘auteur’  is altijd verboden, tenzij u vooraf schriftelijke toelating voor een bewerking hebt gekregen.

 

Wat moet er zeker op de affiche vermeld worden?

De titel en de auteur van het stuk. (zie opmerking hierboven). Bij vertaalde werken vermeldt u ook de naam van de vertaler. Ook in het programmaboekje en andere aankondigingen neemt u deze informatie op.

 

Is het maken van een dvd-opname van de voorstelling toegelaten?

Nee.   U moet over een schriftelijke toelating beschikken. 

De meeste gezelschappen maken echter wel een opname bedoeld voor het archief van de eigen vereniging.  Als er binnen de eigen leden van de vereniging enkele gratis exemplaren  verspreid worden,  wordt er meestal niet gesanctioneerd. 

De opnamen mogen echter nooit aan derden worden doorgegeven en zeker niet gecommercialiseerd worden. 

 

Mag er een opname van de voorstelling gemaakt worden voor gebruik op de website van de vereniging of op YouTube?

Nee.

Indien u dit zou wensen, kan u ons altijd de vraag stellen.  Indien de auteur ons eerder te kennen heeft gegeven dat hij hierin geïnteresseerd is, nemen wij contact op met de auteur of diens agent en stellen hem de vraag.  Zolang u niet over zijn schriftelijke toestemming beschikt, dient u zich evenwel te onthouden van het maken van opnames en gebruik hiervan. 

 

Ik heb een aanvraag tot opvoering verzonden (via website/mail/fax/post).  Hoe weet ik dat het Toneelfonds die ontvangen heeft?

Voor aanvragen die via de website geplaatst worden, ontvangt u automatisch een bevestiging. 

Voor alle andere aanvragen ontvangt u via e-mail een ontvangstbevestiging indien u uw e-mailadres vermeldde op het aanvraagformulier en de premièredatum meer dan 14 dagen verwijderd is van de aanvraag.  

Is de premièredatum minder dan 14 dagen verwijderd dan ontvangt u enkele dagen na het indienen van uw aanvraag de rechtenfactuur.  Gelieve ons te contacteren indien dit niet het geval zou zijn.

 

Ik heb twee maanden geleden mijn aanvraag ingediend maar ontving nog geen rechtenfactuur.

De rechtenfactuur wordt normaal (bij tijdige aanvraag) ten vroegste opgemaakt en verzonden rond de 15de van de maand die de première voorafgaat.  Ze dient betaald te zijn voor de eerste opvoering.

 

Wij spelen een werk dat we aankochten via internet/in het buitenland. Wat met de opvoeringsrechten?

Meer en meer worden werken aangeboden als download op het internet, of zijn werken online te bestellen.  Dit betekent niet dat er in geval van opvoering geen opvoeringsrechten meer verschuldigd zijn (tenzij het werk tot het publieke domein behoort).  Wel is het soms moeilijk om in dat geval te weten te komen welk rechtenbureau de auteur/vertaler vertegenwoordigt in Vlaanderen.  U mag ons uiteraard steeds vrijblijvend contacteren.  Wij informeren u graag verder of zoeken het voor u uit.

 

Mag ik, bij onverwacht succes, meer toeschouwers toelaten dan op het aanvraagformulier op werd gegeven?

Ja, zolang men maar binnen de toegelaten marge blijft. 

Voorbeeld : u betaalt voor een zaalcapaciteit tussen 101 en 150 plaatsen. U gaf 130 stoelen op. Dan mogen er maximum 20 stoelen worden bijgezet.

Als dit aantal toch nog overschreden wordt, dient het Toneelfonds hiervan op de hoogte te worden gebracht en volgt er een tariefcorrectie.

 

We spelen extra opvoeringen, wat moet ik doen?

  • Indien u al een rechtenfactuur ontving:  U vult online via OPVOERING opnieuw een ‘aanvraag tot opvoering’ in, zodat wij deze aanvraag ontvangen uiterlijk één werkdag voor de opvoering.  Een bijkomende rechtenfactuur wordt opgemaakt.
  • Indien u nog geen rechtenfactuur ontving: U vult online via OPVOERING een ‘aanvraag tot opvoering’ in en wij voegen dit toe aan uw eerste aanvraag.  U ontvangt een globale rechtenfactuur.

 

Wij spelen in een grote zaal maar die zit nooit vol.

Toch noteert u de zaalcapaciteit op de aanvraag tot opvoering.  U vermeldt ook het aantal plaatsen dat u meestal verkoopt.  Er wordt een voorschotfactuur opgemaakt op basis van de minimumbezetting en na de opvoeringen dient u een “opgave recettes” in die eventueel nog tot een bijfacturatie kan leiden, rekening houdend met de bruto recettes van de productie.

 

Wij moeten een ‘opgave recettes’ indienen. Hoezo?

Bij  opvoeringen in zalen met meer dan 250 plaatsen en/of een ticketprijs van meer dan € 11, maar ook voor alle professionele producties en in een aantal andere uitzonderlijke gevallen.   Op vraag van enkele auteurs, (w.o. Ronny Verheyen) worden de verschuldigde opvoeringsrechten bepaald op basis van de recettes, met als minimum het basistarief [= link naar ‘tarieven’] 

In voorkomend geval ontvangt u na de aanvraag een eerste rechtenfactuur waarop vermeld staat “niet-recupereerbaar voorschot”.  Ten laatste 15 dagen na de laatste opvoering bezorgt u ons de gevraagde opgave van de recettes (=bruto ontvangsten van ticketverkoop in euro, per speeldag) en kan er nog een bijfacturatie volgen, indien de vergoeding (bepaalt op basis van de recettes) hoger is dan het basistarief reeds gevorderd als ‘niet-recupereerbaar voorschot’.  De opgave gebeurt bij voorkeur online via OPVOERING -> opgave recette.

Het gevraagde percentage op de recettes hangt af van de wensen van de auteur, maar standaard worden volgende percentages toegepast :

  • Auteur : 8,6% tot 11,50%
  • Vertaler : 2,5 tot 4,5% 

 

Is het gebruik van muziek tijdens de voorstelling inbegrepen in het opvoeringsrecht?

Nee. Deze toelating moet altijd afzonderlijk worden aangevraagd bij Sabam en desgevallend ook bij de beheersvennootschappen van de uitvoerende artiesten en producenten. Zij zullen u hiervoor bijkomend factureren. 

Uitzonderingen zijn musicals. Bij een musical vormt de muziek een wezenlijk onderdeel van de voorstelling. In het opvoeringsrecht zit dus meestal het gebruik van de muziek (compositie) inbegrepen.  Let wel: ook hier zijn uitzonderingen mogelijk: dus vraag dit steeds na bij ons!  Als het gebruik van de muziek inbegrepen is, zal het opvoeringsrecht duurder zijn dan voor een gewone theatertekst.

 

Ik deed een aanvraag tot opvoering bij het Toneelfonds.  Moet ik de opvoeringen nu ook nog aangeven aan Opendoek en Sabam?

Meestal niet.  In geval van twijfel, gelieve ons te contacteren. 

Enkel wanneer er tijdens de voorstelling muziekfragmenten gebruikt worden die nog aan auteursrechten onderhevig zijn, moet u dit nog doorgeven aan Sabam en desgevallend ook de beheersvennootschappen van de uitvoerend artiesten en producenten (zie hierboven).  

Als u via onze website een aanvraag tot opvoering indient voor een auteur die niet door het Toneelfonds wordt vertegenwoordigd, dan verbinden wij ons ertoe deze aanvraag binnen de week aan de bevoegde rechtenbeheerder te bezorgen, indien die door ons gekend is.

 

Ik heb een online aangifte gedaan bij Opendoek.  Is alles nu in orde?

Dat hangt er van af. In tegenstelling tot andere beheersvennootschappen maakt het Toneelfonds geen gebruik van Opendoek VZW als ‘doorgeefluik’ bij het aanvragen van de opvoeringsrechten.  Door rechtstreeks met onze klanten te communiceren kunnen we een snellere afhandeling garanderen, gecombineerd met een betere controle op de juistheid van de aanvragen die we ontvangen.  

Opendoek VZW  fungeert immers enkel als ‘doorgeefluik’ en controleert niet of de aanvraag wel degelijk voor bv. Sabam of SACD bestemd is.  Gevolg: U denkt dat alles in orde is, maar uw aanvraag belandt bij een verkeerd rechtenbureau.  Hierdoor ontvangt het Toneelfonds uw aanvraag tot opvoering niet, moet u opnieuw gecontacteerd worden en loopt u het risico op een verhoging van de rechten wegens laattijdige aanvraag.

Tip : in onze theaterteksten staat bij 'Opvoeringsrecht' wie de toelating tot opvoering kan geven en aan wie de rechten betaald moeten worden.

 

Aan wie wordt de rechtenfactuur verzonden?

De rechtenfactuur wordt steeds verzonden aan de verantwoordelijke van de vereniging die de  aanvraag indient.  Alle verdere communicatie i.v.m. deze aanvraag/opvoering verloopt via die persoon.  Ook ingeval van niet-tijdige betaling contacteert het Toneelfonds deze verantwoordelijke.

 

Wij geven een gastvoorstelling/reisvoorstelling.  Wie moet de opvoeringsrechten regelen?

Het is steeds de UITVOERDER (producent) die verantwoordelijk is voor het aanvragen en betalen van de opvoeringsrechten.  Zo ook bij gastvoorstellingen.  Tenzij in zeer uitzonderlijke gevallen wordt een aanvraag tot opvoering dus nooit ingediend door de inrichter (een cultureel centrum, een gemeentebestuur e.d.m.)  Het staat de uitvoerende vereniging natuurlijk vrij de door het Toneelfonds Janssens aan hen aangerekende opvoeringsrechten door te rekenen aan de inrichter.

 

Wij geven een gastvoorstelling en werken met een uitkoopsom.

In dit geval noteert u op uw ‘aanvraag tot opvoering’ ook de door u gevraagde uitkoopsom. De berekening van de verschuldigde rechten zal dan op basis hiervan gebeuren.

 

Er werden opvoeringen afgelast, wat moet ik doen?

Via OPVOERING -> afgelaste opvoering en/of wijziging opvoerdatums, kan u ons de correcties doorgeven, nadat u bent ingelogd.

In ‘mijn historiek’ vindt u een overzicht van al uw ‘aanvragen tot opvoering’; u selecteert de juiste aanvraag en geeft de correcties door.

  • Indien er nog geen rechtenfactuur werd opgemaakt : de nieuwe speeldatums worden mee verwerkt bij de facturatie.
  • Indien de rechtenfactuur werd opgemaakt maar nog niet betaald:  
    • indien het aantal opvoeringen en de zaalcapaciteit ongewijzigd blijft, ontvangt u van ons een document ‘Toelating tot opvoering” waarin de nieuwe speeldatums bevestigd worden.  Dit vormt een bijlage bij de rechtenfactuur.  Het bedrag van de rechtenfactuur blijft ongewijzigd en u kan deze gewoon voor de première tijdig betalen.
    • Indien het aantal opvoeringen vermindert, ontvangt u van ons een kredietnota die u in mindering kan brengen op de nog te betalen rechtenfactuur. Wij rekenen wel een kleine administratiekost aan voor dit extra werk, die in mindering gebracht wordt van de kredietnota.
  • Indien de rechtenfactuur werd opgemaakt en reeds betaald, maar er valt één of alle opvoeringen weg, dan maken wij een kredietnota op en betalen u het tegoed terug. Wij rekenen wel een kleine administratiekost aan voor dit extra werk, die in mindering gebracht wordt van de kredietnota.

 

Bij sommige titels staat geen tarief vermeld.  Waarom niet?

De tarieven gelden alleen voor het aandeel opvoeringsrechten dat u aan het Toneelfonds moet betalen.

Als opvoeringsrechten rechtstreeks aan SABAM-ARTES of SACD-DE AUTEURS betaald moeten worden, kennen wij het tarief niet; dit moet u dan bij de resp. beheersvennootschap opvragen.